face2

(Για τις Εισπνοές και τις Εκπνοές)

Ο Γιάννης Αντιόχου είναι η μαγκιά και η εκδίκηση της συνωμοτικής γενιάς μου. Βαθιά ποιοτικός, βαθιά δημοκράτης και προπάντων βαθιά Ποιητής. Τώρα που «η μαγκιά και η εκδίκηση» του χώρου, οι εκπρόσωποί της μας έχουν αφήσει χρόνους… Ενδεικτικά αναφέρω: Μάρκο Βαμβακάρη, Ανέστο Δελιά, Παύλο Σιδήροπουλο από Έλληνες, Τζιμ Μόρισσον, Μπιλ Μπάροουζ, Τζίμι Χέντριζ από αλλοδαπούς και Κατερίνα Γώγου και Μέριλιν Μονρόε από τις Κύριες.

Και τα δύο βιβλία του Γιάννη Αντιόχου, οι Εισπνοές και οι Εκπνοές –βιβλία για μια παράπλευρη πραγματικότητα ζωής– είχαν την τύχη (και το άξιζαν) να εκδοθούν από τον Ίκαρο, τον εκδοτικό των τιτάνων. Και ο Αντιόχου είναι ένας τιτάνας.

Ο κ. Αντιόχου για μένα είναι ο Έλλην Μπωντλαίρ, με απόκλιση βέβαια πολλών χρόνων. Δανδής στην εμφάνιση –χαρακτηρισμός που του αποδίδεται από δημόσιες προσφωνήσεις του Γιώργου Ίκαρου Μπαμπασάκη– ακόμα και στις δύσκολες στιγμές του, εξ ολοκλήρου «κύριος με τα όλα του», που την παράπλευρη πραγματικότητα και το ιδεατό της αλητείας, το εξέφρασε με λόγια βαθυστόχαστα χωρίς ποτέ να υπολογίσει τις αιρετικές, κατά τη γνώμη μου, απόψεις του κοινωνικού στάνταρ που έχει ο Γιάννης Κ. (το Γιάννης Αντιόχου, δεν είναι παρά φιλολογικό ψευδώνυμο).

Όπως είναι πλέον καταγεγραμμένο, ήδη από τα πρώτα του βιβλία, ως λήμμα στο Λεξικό της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας (Εκδόσεις Πατάκη, 2007) έχει στην ποίησή του την καβαφική αυτήν ιδιοτροπία. Θα συμφωνήσω μόνο στην ουσία της ζωής και των δύο ποιητών. Αρωγός ως προς τον ποιητή και άνθρωπο Αντιόχου (στην καθημερινή του ζωή στάθηκαν τα τοξικά σλάλομ που κάποτε είχαμε) και ως προς τον ποιητή και άνθρωπο Καβάφη, αφορμή στάθηκε η μυθιστορηματική βιογραφία που έγραψε για τον ποιητή ο Μ. Παράνθης με τίτλο «Ο Αμαρτωλός» που σε πρώτη έκδοση είχε την χαρά να τυπωθεί από τον εκδοτικό οίκο «Μαυρίδης», εκδοτικός του παρελθόντος εφάμιλλος του Ικάρου.

Όπως γράφει ο Παράνθης, ο Κάβαφης για χρόνια ξεπόρτιζε τα βράδια. Και εξ όσων γνωρίζω και ο Αντιόχου για χρόνια ξεπόρτιζε τα βράδια. Για την αναζήτηση της ηδονής. Της σαρκικής για τον Καβάφη (το απόλυτο της ηδονής), της ψυχικής–διανοητικής ηδονής για τον Αντιόχου (το απόλυτο της εν λόγου ηδονής με μια γαρνιτούρα από το απόλυτο της σαρκικής ηδονής τα πρώτα χρόνια). Και για τον προσεκτικό, άρα προσωπικό αναγνώστη ούτε ο Καβάφης, ούτε ο Αντιόχου έκρυψε τίποτα. Και οι δυο έχουν πει καθαρά, ανάμεσα στα άλλα, για το υψηλό κοινωνικό τους πρεστίζ. Αν και η καταγωγή του κ. Αντιόχου, τουλάχιστον από τον ένα εκ των δύο παππούδων (για να μιλήσω για κοντινούς προγόνους) προέρχεται από τα άκρως αγαπητά Κουτσαβάκια του Πειραιά που τους απογόνους χάριν εκσυχρονισμού της νεότερης έως πολύ πρόσφατης ιστορίας τους ανέβασαν κοινωνικά.

Αλλά ο Αντιόχου –προς τιμήν του– παραμένει αυτό που είπε κάποτε για τον εαυτό του ο Χατζιδάκις: ως σύγχρονη καταγωγή είναι αστός, ως ύπαρξη βαθύτατα λαϊκός. Τώρα ως γούστα καθημερινότητας δεν έχω ιδέα, αν και υποπτεύομαι –και έχω σοβαρούς λόγους– ότι ο Αντιόχου αγαπά/γουστάρει εδέσματα σαν τη σαρδέλα στα κάρβουνα με χοντρό αλάτι και βαρελίσια ρετσίνα, αντί για σούσι και εμφιαλωμένα κρασιά. Ξέρω μόνο πως αγαπάει πολύ το ουίσκι. Γιατί όσο και αν έχω συζητήσει το θέμα αυτό με φίλους, λογοτέχνες και μη, συμφωνήσαμε ότι, το ποιητικό ήθος στον άνθρωπο, το ποιητικό ήθος στην ουσία του, πάντα το διδάσκουν άνθρωποι του λαού, κατά κόρον αμόρφωτοι. Δείτε τις περιπτώσεις των επίσης Πειραιωτών Νίκου Χατζάρα, Λάμπρου Πορφύρα, Μήτσου Παπανικολάου… Ποιητές βεληνεκούς, σύχναζαν στις ταβέρνες και τα καταγώγια μαζί με τους ανθρώπους του λαού.

Ο Καβάφης άφηνε το μέγαρο που κατοικούσε, απόλυτα προστατευμένος και πήγαινε στα χαμαιτυπεία. Ο Αντιόχου μετά την δουλειά, άφηνε το στυλ διευθυντή και πίνει μαζί μου, σε λαϊκότατα –σχέδον λούμπεν– καφενεία του χωριού μου, μετά από την «ανακούφιση» της τέρψης στην Βασίλισσα. Απόλυτα άγνωστος ανάμεσα σε άγνωστους, κοινωνούσαμε με φθηνά ποτά. Και οι λαϊκοί άνθρωποι, που δεν είχαν ιδέα για το ποιος είναι, ούτε φυσικά για το ποιητικό του ανάστημα –και να τον γνώριζαν, ούτε που θα τους ενδιέφερε– του μιλούσαν μάγκικα και ο Αντιόχου τους απαντούσε ίσος προς ίσο. Βάζω στοίχημα, ούτε τις εκδόσεις Ίκαρος γνωρίζανε, ούτε τον Καβάφη, ούτε καν τον Πατέρα των εστέτ περιθωριακών, Μπωντλαίρ, αν και για ‘κείνους εστέτ είναι οπωσδήποτε ηδονιστής/αισθησιολάτρης. Και ίσως να μη γνωρίζουνε κανέναν ποιητή, μόνο στιχουργούς με ποιητική στόφα όπως την Παπαγιαννοπούλου. Αλλά και να του γνώριζαν δεν θα τους έχουν σε υπόληψη. Σε υπόληψη έχουν μόνο τον κάπελα, τα καρντάσια και τα αχ που εκφράζουν τα λαϊκά τους τραγούδια. Ψιλά γράμματα γι’ αυτούς και οι μεγαλύτεροι δεν ξέρουν καν γράμματα.

books1

Ο Αντιόχου στα μάτια μου είναι ο τελευταίος εστέτ της λογοτεχνίας, χωρίς ανείπωτα και κρυμμένα μυστικά. Ο Αντιόχου είναι καθαρός, ευθυτενής σε όλα του, άρα Αθώος. Θεωρήστε τον κατά κάποιον τρόπο αν όχι τρελό, τουλάχιστον απροσάρμοστο. Τρελός, άλλωστε, είναι εκείνος που δεν έχει κανένα μυστικό. Το ρούχο της αθωώτητας, διάβασα κάποτε. «Αθώος σαν αγαπημένος» και ο κ. Αντιόχου. Φράση παρμένη από το ομώνυμο αφήγημα της Μαλβίνας. Έτσι κι αλλιώς, τόσο ο Αντιόχου όσο και η Κάραλη –έστω και μετά θάνατον– «λατρεύονται» από πολλούς και μισούνται από άλλους τόσους.

Το περιθώριο της πόλης τον αναγνωρίζει γιατί ξέρει πως με αυτόν τον τρόπο οργάνωσε το σφιχτό του σύμπαν. Το κέντρο της πόλης είναι αναγκασμένο να υποταχθεί. Τώρα κάποιοι κύριοι, μεγαλοαστοί –γιατί οι αριστοκράτες την έχουν κοπανίσει από την Ελλάδα– κάποιοι κύριοι, λοιπόν, άξιοι μεταφραστές που γράφουν ΚΑΙ ποίηση αλλά ποιητές δεν είναι, μου έχουν εκφράσει την δυσαρέσκειά τους πως ο Ίκαρος των νόμπελ δέχτηκε να εκδώσει κάτι τόσο περιθωριακό. Να σημειωθεί ότι ο Ποιητής είναι εν ζωή και το «περιθωριακός» έχει κάποιο βάρος καθώς δεν ωραιοποιείται. Εξ άλλου, περιθωριακή είναι σχεδόν όλη η λογοτεχνία του Ικάρου. Από Βαλαωρίτη μέχρι το βιβλίο του Μεγαλυνού που το έχουνε στην μπούκα. Όμως δεν αναρωτιούνται γιατί συνεχίζει και εκδίδει το τρίτο πλέον βιβλίο του στις ίδιες εκδόσεις. Πράγματι, αναμένεται σύμφωνα με δελτίο τύπου του Ικάρου η «Διάλυσις».

Προσπαθώ να διαβάζω Ποίηση και λιγότερο σύγχρονη ποίηση. Και όταν γράφω δεν θέλω να πλαισιώνομαι από αγαπημένους και φίλους. Και το δηλώνω καθαρά: ο Αντιόχου έχει αυτό που έγραψε ο Σαρτ για τον Μπωντλαίρ: γυρνά με το φωτοστέφανο ενός περιθωριακού Αγίου. Δεν ξέρω αν είχε και έχει την ζωή που του άξιζε, ξέρω όμως ότι ο κ. Αντιόχου καθ’όλη την διάρκεια της εμπλοκής του με τις ουσίες και για όσο αυτή κράτησε, το έκανε με καθαρή ψυχή, χρησιμοποιώντας για τις Εισπνοές το άκρως καθαρό φιλντισένιο γιούφι του ηθικού ανθρώπου και στις Εκπνοές τον τσαμπουκά της διαυγούς ματιάς, της καθαρής ψυχής. Και δεν είναι εύκολο, πιστέψτε με, να φέρει κανείς το προσόν μιας καθαρής ψυχής. Όσο κι αν το πληρώνεις και ο κ. Αντιόχου είχε την μαγκιά να (μας) το κοινωνήσει. Δεν το χρώσταγε σε κανέναν, παρά μόνο στον εαυτό του, αν και για το τελευταίο δεν είμαι καθόλου σίγουρος.

Κάποτε συναντούσα φίλους σε βελούδινους σεπαρέ χώρους κυρίως υπόγειους στα Εξάρχεια, φίλους δημοκράτες. Όταν έφευγα, ερχόμουν αντιμέτωπος με την βλακεία του καθημερινού κόσμου και μελαγχολούσα. Έτσι τα τελευταία χρόνια εισερχόμενος από την καθημερινή βλακεία του χωριού στη μελαγχολία διάβαζα Γιάννη Αντιόχου και στάνιαρα. Γιατί ήταν στήριγμα σε πολύ δύσκολες στιγμές και τον ευχαριστώ θερμά.

[Ο Γιάννης Αντιόχου υπήρξε κάποτε φίλος μου και ξέρω πως δεν θα παρεξηγηθεί με όσα γράφω. Έτσι κι αλλιώς έχει έργο και δεν χρειάζεται την υπεράσπιση κανενός. Ο Γιάννης Αντιόχου υπήρξε φίλος μου. Τώρα όμως η μνήμη τον πληγώνει και τον καταλαβαίνω.]

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s