zolotas

«Δεν έχω ανάγκη απλά να υπάρχω, έχω περισσότερο ανάγκη
από αυτό που με κάνει να υπάρχω»
Φιόντορ Ντοστογιέφσκι

Τα περισσότερα αποφθέγματα, τα “τσιτάτα” ή “πιασάρικα” όπως λένε στην σύγχρονη εποχή, είναι πασίδηλο πως αφορούν τον εσωτερισμό, την ανακάλυψη του εαυτού, την αυτογνωσία, τις ανθρώπινες σχέσεις, τους έρωτες, τα συναισθήματα. Το αστικό life coaching, ο ανατολικός “γκουρουϊσμός”, ο σοφισμός της Νέας Εποχής, ο χριστιανικός “γεροντισμός” κι άλλα πολλά με κατάληξη –ισμός, ξεχειλίζουν σε υπερθετικό βαθμό και επί καθημερινής βάσεως τους τοίχους προφίλ σχεδόν όλων. Ενώ κάθε άρθρο ψυχολογικού ενδιαφέροντος στα social media, αν εμπεριέχει και λίγο από τις λέξεις: αγάπη, πίστη, σοφία, αλήθεια.

Είναι ικανά να γίνουν (μαθαίνοντας να μιλώ την γλώσσα του διαδικτύου) Viral! Καθόλου τυχαίο δεν είναι πως τα περισσότερο ευπώλητα βιβλία στα ράφια βίβλιοπωλείων –ακόμη και στα σούπερ μάρκετ– κάθε χρόνο, είναι πάνω κάτω τα λεγόμενα “εγχειρίδια αυτοβελτίωσης”. Όμως δεν είναι περίεργο. Η εποχή μας είναι γνωστό πως στερείται από την έλλειψη του νοήματος. Όποιος έχει την δυνατότητα να παρακολουθήσει έστω και λίγο την ιστορία της σκέψης, τότε εύκολα μπορεί να εξηγήσει αυτή την έξαρση.

Το νόημα αργοπεθαίνει μέσα στον πολιτισμό από τότε που αποφασίστηκε πως βρίσκεται μέσα στα πράγματα. Η πραγματικότητα σε αντιδιαστολή με την αλήθεια ως δύο διακριτά στοιχεία, ήταν το αληθινό πρόβλημα του Μεσαίωνος. Ενός προβλήματος που προσπάθησαν να το λύσουν με εργαλείο την λογική. Όλα ξεκινούν κάπου στον Διαφωτισμό όταν την αλήθεια την πάντρεψαν τελικά με την πραγματικότητα κι αυτό σήμαινε πως πλέον: δεν είναι σωστό να νoηματοδοτώ  την ζωή μου με βάση τις έννοιες (ενός νοήματος που μπορεί να βρίσκεται έξω απ’ τον χρόνο) διότι αυτές βρίσκονται πια απόλυτα μέσα στα πράγματα.

Τα πράγματα είναι μόνο αυτά που με αφορούν και οι “φαντασίες” τύπου θρησκευτικές, μυθολογικές και ούτω καθεξής, καλό θα είναι να βρίσκονται μόνο στην ιδιωτική σφαίρα του καθενός, ως απλό δικαίωμα. Ο πολιτισμός, έκτοτε, πάνω σε αυτό το μοντέλο οικοδομείται. Ο σκοπός του ανθρώπινου βίου βρίσκεται σε ό,τι τον πληροφορούν οι αισθήσεις, σε ό,τι βλέπει και αγγίζει∙ αυτή είναι η μόνη αλήθεια που περιβάλει την ύπαρξή του.

Η έκρηξη της τεχνολογίας ήταν αναμενόμενη, ακόμη και η επιστήμη έγινε υπηρέτης της. Τα πράγματα την στιγμή που δεν τα διοικεί κάποιος (Θεός) από μακριά, τότε την ευθύνη την φέρνει ο άνθρωπος. Ο άνθρωπος και τα πράγματα προς χρήση. Τα βουνά η θάλασσα, οι πεδιάδες και τ’ άστρα. Όλα προς χρήση. Ασύδοτη, άπληστη, εξωφρενική Χρήση. Είναι γραφικό να πούμε τι αναφώνησε ο Νίτσε για τον νεκρό Θεό με επακόλουθο δύο παγκοσμίους πολέμους. Δεν χρειάζεται να αναφερθούμε στο σύνολο έργο συγγραφέων, όπως ο Καμύ, για να πειστούμε τι διέβλεπαν στο μέλλον μιας κοινωνίας που πορεύεται δίχως νόημα.

Το νόημα σήμερα το ζητούν όλοι όπως οι βεδουίνοι το νερό στην έρημο. Το αναζητούν σε όποιον τυχάρπαστο μπορεί να έχει λίγη ευφράδεια λόγου, να γράφει λίγο καλά και να μπορεί να επιβάλει τις απόψεις του για το τι είναι το νόημα, που και πως θα το βρούμε.

Ας μην μας κοροϊδεύουν όμως όλοι τους αυτοί. Ο άνθρωπος είναι κατά τον Αριστοτέλη ζώον πολιτικόν και βρίσκεται σε μια διαρκής αναφορά με το εξωτερικό περιβάλλον. Μόνο έτσι μπορεί και υπάρχει. Ο άνθρωπος δεν μπορεί να έχει ταυτότητα μακριά από την πόλη. Δεν μπορείς να επιτύχεις κάποιο είδος αυτογνωσίας αν δεν γνωρίζεις καλά με το τι συσχετίζεσαι∙ και συσχετίζεσαι πάντα με την ιστορία που φέρνει η κάθε Πόλις!

Όσοι τύπου “ψυχολόγοι” κι αν αναδυθούν, αν δεν έχουν στο νου τους την ιστορία του πολιτισμού, απλά θα χρησιμοποιούν διάφορες μεθόδους που θα έχουν μάθει στα ιδρύματα, και όσο θα εξελίσσεται η εκάστοτε Πόλις, οι μέθοδοι θα γίνονται όλο και περισσότερο παρωχημένοι. Προσοχή σε ποιους εναποθέτετε την ψυχική σας υγεία.

Επιπλέον, ας μην μας κοροϊδεύουν ούτε οι πολιτικοί πλέον. Το ζήτημα δεν είναι να μου δείξει κάποιος από αυτούς πως θα χρησιμοποιήσει την ύλη, τα πράγματα. Δεν έχουμε ανάγκη απαραίτητα από πλατείες, παιδικές χαρές, καλούς δρόμους, ωραίο περιβάλλον, χρήματα, κάποιο είδους σεισάχθειας, διαφήμιση του τόπου, μα ούτε ανάγκη από ιδεολογίες ως υποκατάστατα του νοήματος και ακόμη χειρότερα σε ιδιωτικό επίπεδο, δεν έχουμε ανάγκη από κανενός είδους “καρέκλα”. Υπάρχουν άλλες βαθύτερες ανάγκες στον πυρήνα της ύπαρξης.

Πραγματικός πολιτικός ηγέτης, πρωτίστως, είναι εκείνος που θα μας υποδείξει την αντικειμενικότητα του νοήματος και τον τρόπο σχέσης του καθενός με αυτό. Κάτι που θα πάρει πολλά χρόνια ώστε να εμφανιστεί μια τέτοια φιγούρα, κι αυτό διότι οι πολίτες ως εκκολαπτόμενοι πολιτικοί δεν ξέρουν πώς, αλλά ούτε πού να κοιτάξουν, για το νόημα του πολιτισμού. Φαύλος κύκλος και δυστοπία.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s