Μητροκτονία | Νίκος Λέκκας

nile

[αφορμή του ομότιτλου βιβλίου του Γ. Παλαμιώτη, εκδ. Μπιλιέτο]

Ξεκινώ με την παραδοχή ότι όλες οι μητέρες του λαού είναι τσούλες. Τσούλες με την τρέχουσα έννοια. Τσούλες οι μητέρες κάποιας ηλικίας με παιδιά· επίσης κάποιας ηλικίας που έτυχε να ζουν στην επαρχία· Κι αυτό κρατάει από παλιά. Κρατάει, τουλάχιστον, από τότε που θυμάμαι τον εαυτό μου. Ειδικά στην περίπτωση που έκαναν παιδιά, έξω από νόρμες. Αν τα παιδιά γίνουν σαν κι αυτές, δεν τρέχει μία. Αλληλοαγαπιούντε.

Ο κοινός νους λέει ότι για να καμαρώνεις τα παιδιά σου, για να καμαρώνεις οτιδήποτε, πρέπει να το κοιτάς από απόσταση. Από απόσταση μόνο μπορείς να καμαρώνεις. Όχι από άλλη στάση. Κι οι Ελληνίδες μάνες, θεωρούν χρέος τους να χώσουν τα παιδιά στην κιλότα τους – αν όχι στο μουνί τους. Έτσι, θεωρούν ότι τα προστατεύουν. Τα προστατεύουν από ποίον; Read more

Advertisements

Εκ βαθέων | Βαγγέλης Ψαραδάκης

ΛΑΠΑΘΙΩΤΗΣ ΦΩΤΟ

Στην Ευρύκλεια, στον Θοδωρή, στη Χρύσα,

στον Ηλία, στη Μίνα και σε άλλους

 εξ Αθηνών καλούς φίλους

1. Ο Ναπολέων Λαπαθιώτης κι εγώ

Έχω μιλήσει αρκετές φορές για τον Λαπαθιώτη μέχρι τώρα. Δημόσια, ιδιωτικά σε φιλικά πρόσωπα και παρέες, ακόμα και μόνος μου κάποιες φορές συνομιλώ μαζί του. Μια λοιπόν ακόμα δεν βλάπτει, αρκεί να μην είναι ανιαρή. Η σχέση μας χρονολογείται από τα μέσα περίπου της –μυθικής πια– δεκαετίας του 1980. Δεν μπορώ να θυμηθώ αν ο ποιητής συμπεριλαμβανόταν στα σχολικά εγχειρίδια κείνης της εποχής. Κατά πάσα πιθανότητα ναι ως ένας χαρακτηριστικός εκπρόσωπος του νεορομαντισμού, τότε, στη χώρα μας.

Για να μην είμαι απόλυτος λοιπόν, ακόμα κι αν είχα διδαχτεί κάποιο ποίημά του, στο Γυμνάσιο ή στο Λύκειο, αυτό θα ήταν ασφαλώς ένα από εκείνα τα γλυκερά και πολύ ανυπόφορα, όπου περισσεύουν τα επίθετα και λοιπά καλολογικά στοιχεία, τα υποκοριστικά και τα συναισθήματα ξεχειλίζουν τόσο πολύ ώστε, αντί να σε παρασύρουν με ακρίβεια στην ορμή τους, σε αποδιώχνουν. Απολύτως τίποτα δεν μου έμεινε. Άλλοι καιροί, άλλοι οι τρόποι της ποίησης τότε, όπως και τώρα. Η ποίηση βέβαια είναι Ποίηση, ανεξαρτήτως καιρού και παρά τους εκάστοτε τρόπους της. Το ζήτημα είναι να την πιάσεις. Αν και άυλη, μπορεί να γίνει χειροπιαστή. Read more

Σχέσεις | Νίκος Λέκκας

gsaratsis

στους ψυχιάτρους
[για επαναπροσδιορισμό του κοινωνικού περιθωρίου]

Την ποίηση μπορούν να την καταλάβουν μόνο οι μεθυσμένοι. Οι μεθυσμένοι του πρωινού. Για αυτούς γράφω, σ’ αυτούς απευθύνομαι. Πριν λίγο κόντεψε να με πατήσει αυτοκίνητο – πρώην φίλου, με πινακίδες, που του ’μαθα ποιες γυναίκες είναι για σχέση, αλλά προτίμησε τις Λίτσες και τις Σούλες. Κινέζος της ψευτομαγκιάς, αυτός. Πρεζόνι εγώ, τουτέστιν άνθρωπος με πάθη.

Την ποίηση μπορούν να την καταλάβουν μόνο οι μεθυσμένοι. Και λίγο οι μαστουρωμένοι. Για τον Ανέστο, στη σχέση του με την Δέσποινα. Αν και σούπερ, ο Ανέστος την διέγραψε. Και αν η κυρία, λέω, δεν ήταν σούπερ; Σούπερ με Σ κεφαλαίο, αλλά εκτός ηλικιακής νόρμας. Κάποια χρόνια μεγαλύτερη. Και στα γεράματα ισχύει αυτό· το “μεγαλύτερη” στα νιάτα λειτουργεί αντιστρόφως. Στα γεράματα όλοι ψάχνουν πιπίνια. Και να πάει να γαμηθεί η αξιοπρέπεια. Η αξιοπρέπεια της Κυρίας που επιτρέπει στον άντρα της να μεθάει. Μονήρης, με φίλους, με πουτάνες, ερωμένες ή χωρίς. Όπως εγώ, τον Λαλάκη, ετών 26. Πούστης ερωμένος. Ετών 40 εγώ, (γεράκος ψυχικά αν και κάνω –το προσπαθώ τουλάχιστον– στην ηλικία μου τον εραστή). Λεπτομέρειες, θα πείτε. Και χωρίς φουσκωτά βυζιά, μόνο μπούστο ποδοσφαιριστή για να κουρνιάζω τις ταξικές από παιδί ανησυχίες μου. Βυζιά εντελώς σφιχτά. Γιατί το βυζί –το οποιοδήποτε βυζί– πάντα ήταν, είναι και θα είναι το βυζί της μαμάς. Της μάνας… Read more

Για τις «Ιστορίες της κίτρινης φυλής» του Γιάννη Λογαρά | Νίκος Λέκκας

lek

Ο λόγος για το εκστατικό των δρόμων και των επαγγελμάτων του. Τη νιρβάνα και το υπέρτατο. Γιατί κάποια επαγγέλματα περιέχουν τη γνώση της πορνείας, όσο κι αν κάποτε είχε γίνει σύνθημα: “κάθε επάγγελμα με σκοπό το κέρδος, είναι πορνεία”. Η χάρη του πεζοδρόμιου εφάμιλλη με τα χιλιόμετρα των δρόμων, μεταξύ βέβαια κι άλλων επαγγελμάτων, όπως του περιπτερά, του φύλακα ή του ρεσέψιονιστ σε λαϊκά ξενοδοχεία. Γιατί κάποια επαγγέλματα σού αφήνουν το περιθώριο να είσαι ο εαυτός σου, χωρίς κλειστά παντζούρια. Έχουν φιλική συμπεριφορά. Και φίλος είναι αυτός που σου επιτρέπει να είσαι ο εαυτός σου. Παρόλο που ο εαυτός σου είναι καμιά φορά ο πιο σκληρός κριτής.

Ο κ. Κραουνάκης έγραψε για τους Νταλικέρηδες, το Ζωή νταλίκα κόκκινη, ο κ. Κολώνας, χρόνια πριν, είχε σηκώσει το τίτλο, Οι νταλίκες ταξιδεύουν πάντα νύχτα. Βεβαίως, και ο κ. Κραουνάκης και ο κ. Κολώνας έχουν δίκιο. Για εκείνες τις σκοτεινές, θεοσκότεινες αγάπες της νύχτας, με την ουσία της Αριστεράς στο κουκούτσι της ψυχής, την ουσία της Αριστεράς που δεν είναι απαραίτητο να εκφράζεται και στο ψηφοδέλτιο. Read more

Ω ποταμοί λογοτεχνίας και ποίησης | Βαλάντης Βορδός

sagio

Μία από τις πιο ωραίες λογοτεχνικές κουβέντες την έχω κάνει με φορτηγατζή. Ούτε κυρίες με διπλά επίθετα και γιακάδες-σεμεδάκια, παρακμιακές γούνες (ό,τι είναι από ζώο είναι τραγικά κιτς), ούτε λογοτεχνικές βραδιές με περισπούδαστο ύφος σε ενώσεις, λέσχες και τα λοιπά, ούτε κατεβατά φληναφήματα κάθε τρις και λίγο. Ω εμπνεύσεις που έχουν μερικοί! Ω ρομαντισμέ! Ω ποταμοί κειμένων λογοτεχνίας και ποίησης!

Θέλω να μείνω με τα βιβλία μου, τον σκύλο μου, την ποίησή μου. Ούτως ή άλλως μιλάμε για μία απ’ τις πιο μοναχικές διαδικασίες. Γίνετε και λίγο μοναξιάρηδες, που ’λέγε ο Καρούζος κι ό,τι έχουμε να πούμε ας το γράψουμε, επιτέλους. Τα προφορικά είναι αέρας – αυτό το γνωρίζει κι ένας φορτηγατζής που διαβάζει, που ’ναι γειωμένος με την πραγματικότητα και δύσκολα τρώει χορτάρι. Read more