Εκ βαθέων | Βαγγέλης Ψαραδάκης

ΛΑΠΑΘΙΩΤΗΣ ΦΩΤΟ

Στην Ευρύκλεια, στον Θοδωρή, στη Χρύσα,

στον Ηλία, στη Μίνα και σε άλλους

 εξ Αθηνών καλούς φίλους

1. Ο Ναπολέων Λαπαθιώτης κι εγώ

Έχω μιλήσει αρκετές φορές για τον Λαπαθιώτη μέχρι τώρα. Δημόσια, ιδιωτικά σε φιλικά πρόσωπα και παρέες, ακόμα και μόνος μου κάποιες φορές συνομιλώ μαζί του. Μια λοιπόν ακόμα δεν βλάπτει, αρκεί να μην είναι ανιαρή. Η σχέση μας χρονολογείται από τα μέσα περίπου της –μυθικής πια– δεκαετίας του 1980. Δεν μπορώ να θυμηθώ αν ο ποιητής συμπεριλαμβανόταν στα σχολικά εγχειρίδια κείνης της εποχής. Κατά πάσα πιθανότητα ναι ως ένας χαρακτηριστικός εκπρόσωπος του νεορομαντισμού, τότε, στη χώρα μας.

Για να μην είμαι απόλυτος λοιπόν, ακόμα κι αν είχα διδαχτεί κάποιο ποίημά του, στο Γυμνάσιο ή στο Λύκειο, αυτό θα ήταν ασφαλώς ένα από εκείνα τα γλυκερά και πολύ ανυπόφορα, όπου περισσεύουν τα επίθετα και λοιπά καλολογικά στοιχεία, τα υποκοριστικά και τα συναισθήματα ξεχειλίζουν τόσο πολύ ώστε, αντί να σε παρασύρουν με ακρίβεια στην ορμή τους, σε αποδιώχνουν. Απολύτως τίποτα δεν μου έμεινε. Άλλοι καιροί, άλλοι οι τρόποι της ποίησης τότε, όπως και τώρα. Η ποίηση βέβαια είναι Ποίηση, ανεξαρτήτως καιρού και παρά τους εκάστοτε τρόπους της. Το ζήτημα είναι να την πιάσεις. Αν και άυλη, μπορεί να γίνει χειροπιαστή. Read more

Advertisements

Η ζωή μου εις το Δρομοκαΐτειον, αναφορά στον Ρώμο Φιλύρα | Νίκος Λέκκας

lek

στα Ζάκια της Γαλήνης 
στους αλκοόλες της Κασταλίας
στα τρελά φιλαράκια μου
κομμάτια Ζωής…

Ο Ρώμος Φιλύρας είχε ένα παράπονο: Εξέφρασε την αηδία του για το γεγονός ότι το χατίρι της προσωπικής του φίλης, κορυφαίας τραγωδού, Μαρίκας Κοτοπούλη, έγινε. Ο Ιωάννης Οικονομόπουλος εκ Κιάτου, γεννηθείς το 1888 ήταν και επισήμως τρελός. Και τον έκλεισαν στο Δρομοκαΐτειο. Και η κορυφαία τραγωδός, καθ’ όλα ευαίσθητος άνθρωπος, δεν τον επισκέφτηκε ποτέ στα τόσα χρόνια του εγκλεισμού του. Όπως και η σχέση του «τρελού» Ιωάννη Οικονομόπουλου με τον κορυφαίο μποέμ ποιητή του Μεσοπολέμου Ρώμου Φιλύρα, δεν διαλευκάνθηκε ποτέ. Ούτε από τους ψυχιάτρους του εν λόγω ιδρύματος. Και ποιος μπορεί να πει ονομαστικά και με ακρίβεια σε τέτοιες περιπτώσεις το πόρισμά του; Άλλο ο τρελός και άλλο ο διανοούμενος. Τώρα τα γιατρουδάκια ποιον θεράπευσαν ή προσπάθησαν να θεραπεύσουν τον Ιωάννη ή τον Ρώμο, είναι άλλο θέμα. Και εκεί μέσα (Ρώμος, άρα Ιωάννης για τους γιατρούς) άφησαν την τελευταία τους πνοή. Στο 15χρόνο εγκλεισμό τους (1927- 1942). Και ο σταυρός της χριστιανοσύνης που κολλάν στους αποβιώσαντες χωρίς καν να τους ρωτήσουν έγραφε εκτός από την χρονολογία γεννήσεως και θανάτου, το όνομά του. ΙΩΑΝΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΠΟΥΛΟΣ και λίγο πιο κάτω μέσα σε παρένθεση (ΡΩΜΟΣ ΦΙΛΥΡΑΣ). Δηλαδή το προσωπείο δεν έγινε ποτέ πρόσωπο, αλλά το πρόσωπο εκπροσωπούσε και το προσωπείο. Τί δικαιοσύνη και αυτή… Read more

Μπουλούκια | Νίκος Λέκκας

fotopoulos

Για τον Μίμη Φωτόπουλο και την Ποιητική σύνθεση«Τα μπουλούκια»

Στον ήχο του Βαγγέλη Κολώνα
Και στον απόηχο του Δημήτρη Ποταμίτη
Εγκάρδια

Να στέκεται κανείς αριστερά και πάνω από την διάκριση αριστεράς και δεξιάς. Να στέκεται κανείς αριστερά… Κάτι τέτοιο είπε ο διανοητής Κώστας Αξελός για τους ζωντανούς οργανισμούς, ακόμα και για αυτούς που κάποτε υπήρξαν –ζώντες και τεθνεώτες– ανθρώπους της κουλτούρας αλλά και λαϊκούς, φτωχούς και πλούσιους. Αυτό ισχύει για μιλιούνια ηθοποιών. Και οι ηθοποιοί το είχαν πάρει πρέφα. Για αυτούς τους διανοητές από την εποχή των 150 χρόνων σύγχρονου ελληνικού θεάτρου και κάποια λιγότερα σύγχρονου ελληνικού σινεμά, αν και όχι παλιότερα, αυτών που ενσάρκωσαν αρχαία τραγωδία και το ρεπερτόριο του καιρού τους. Γιατί αν ο ηθοποιός είναι η μαγιά, ο σκηνοθέτης είναι ο ζυμωτής. Κάτι τέτοια πίστευε και ο Κάρολος Κουν. Για τις λαϊκές κυράτσες που κάποτε ενσάρκωσε η Γεωργία Βασιλειάδου, για τις πουτάνες τύπου Σπεράντζας Βρανά. Για τους αριστοκράτες αλήτες τύπου Αλέκου Αλεξανδράκη, αν και λίγο μετά. Για τους μάγκες τύπου Μίμη Φωτόπουλου. Μάγκες σ’ ένα ντεκαντάνς εποχής και όχι κλοσάρ. Αν και ντεκαντάνς και όχι κλοσάρ σε παγκόσμιο επίπεδο και μόνο σ’ αυτό, ήταν μόνο ο Όσκαρ Ουάιλτ. Λατερνατζήδες και κανταδόρους που στην προσωπική τους ζωή αγαπούσαν το κρασί και το χασίσι, έστω και αν το τελευταίο εντελώς επιπόλαια και περιστασιακά, αν όχι ως πράξη του καπνίζειν άλλα ως στάση ζωής και διανοητικής εφορίας. Read more

Με κομμένο το χαμόγελο | Στάθης Κεφαλούρος

13616260_986112358168957_1911015714_o - Αντίγραφο

Δημήτρη Ποταμίτη, τί κρίμα που δεν ζεις για να δεις και ν’ απολαύσεις
την τεθλιμμένη δικαίωση της “γραφικότητας”.

Θυμάμαι ακόμα το τελευταίο παράπονο σου για το ελληνικό κράτος που γραφικούς βαφτίζει όσους δεν το υπηρετούν πιστά.

Συνεχίζουν βέβαια αμετανόητοι να ειρωνεύονται
αλλά το κάνουν με κομμένο το χαμόγελο πια.

Κι αυτή είναι η πρώτη τους ήττα
από την τεθλιμμένη δικαίωση της γραφικότητας, η οποία δυστυχώς για όλους
θα είναι μάλλον και αιματηρή.

Ο Νίκος Λέκκας για τον Δημήτρη Ποταμίτη

potam2

Μεσημεράκι καλοκαιριού με καύσωνα στο χωριό. Κάτι τέτοιες ώρες γουστάρω με μπυρόνια, χάπια, τα αφιλτράκια μου και κλιματιστικό στο φουλ. Είπα να γράψω για τον Δημήτρη Ποταμίτη και δη τον δοκιμιακό. Θα μου πείτε, τί ωφελεί μετά από τόσα χρόνια; Δεν ξέρω, θα σας γελάσω…

Στην μεσημεριανή, καθημερινή μου, εισβολή ή γλίστρημα στο πλησιέστερο περίπτερο της γειτονιάς για προμήθειες μπύρες και τσιγάρα, είχα την κακοτυχία να πέσω στο «φυτό» της τάξης. Τώρα πια δικηγορίνα. Με σνόμπαρε αρκετά από τότε και εγώ την μισούσα. Σήμερα είπε ένα ξερό γεια. Αγαπημένο παιδί της επίσης μισητής φιλολόγου. Μας δίδασκε τα ελληνικά νόμπελ. Εγώ τροτσκιστής από τα γεννοφάσκια μου. Έλεγε Ελύτης, έλεγα Τσέλαν, έλεγε για τα ιστορικά του Καβάφη της έλεγα για τα ερωτικά του, Καββαδίας αντί Σεφέρης. Έλεγα αυτό που νιώθεις αυτό γράφεις. Έλεγαν ότι θα καταλήξω στην φυλακή. Κατέληξα στο ψυχιατρείο. Από τις ζωές των άλλων ανάφερε μόνο τους κοινωνικά αποδεχτούς. Από την αριστερά την γνωστή αβάν γκαρντ. Γλυνός, Θεοδωράκης, τους έλεγα για τον Στίνα, τον Ταμπτάκο (ζούσε τότε). Ψήγματα λόγου, αυτά που τώρα έχω ξεκαθαρίσει. Το λέω ευθέως: γιατί στα σχολεία να διδάσκονται αυτά που διδάσκονται; Πιστεύω ότι μεγαλύτερη αξία για τις ψυχές των νέων είναι να εντρυφήσουν στην ζωή του Ταχτσή παρά στου Ελύτη. Ο Ταχτσής (που το Τρίτο Στεφάνι, τότε παιζόταν σήριαλ, το πρότεινε η κάθε καθηγητριούλα). Για τον συγγραφέα, λέξη. Για το πως αντιμετώπισε την ομοφυλοφιλία, τις συντεχνίες, τους ομότεχνους, τους τρανς, την ζωή την ίδια. Read more