Όταν οι ευκάλυπτοι θροΐζουν στις αλλέες | Ανδρέας Εμπειρίκος

ftx

Μνημόσυνον σε μαύρο μείζον
με βαθυπράσινους κισσούς για έναν
άνθρωπο που εις την Πρέβεζαν εχάθη.

«Όσοι καμιά φορά από την Πρέβεζα περνάτε και στην υγρή κουφόβρασι στα καφενεία κάθεσθε να πιήτε έναν καφέ, ή ένα γλυκό του κουταλιού να φάτε, βαπόρι περιμένοντας ή κάποιο λεωφορείο, ακούοντας βοήν φωνών και συζητήσεων, ήχους ζαριών και επικλήσεις αυτών που σκύβουν επάνω από τα τάβλια, την μοίρα μάταια προσπαθώντας με τέχνη να παραμερίσουν, τα πούλια ζωηρά χτυπώντας, φιλώντας στις χούφτες των τα ζάρια, κουνώντας τα με δύναμιν και τέλος φωνάζοντας, καθώς τα ρίχνουν με ζέσιν ελπιζόντων: “Ντόρτια!… Δυάρες!… Εξάρες!…” όσοι, λέγω, σ’αυτά τα καφενεία κάθεσθε, στη ζέστη του καλοκαιριού, την ώρα που φέρνετε στα χείλη σας το δροσερό ποτήρι, ή , μέσα στο ψύχος του χειμώνος τον αχνιστόν καφέ, προσμένοντας κάποιαν υπουργικήν απόφασιν, μετάθεσιν, ή κάποιο κέλευσμα ανεξιχνίαστον της Μοίρας, όσοι στα καφενεία της Πρεβέζης κάθεσθε, προσμένοντας τις οίδε τι- μην τον ξεχνάτε.

Σε όλους τους τέτοιους καφενέδες- Πρεβέζης, Αθηνών, Πατρών – πάντα η ψυχή του θα πλανάται, όπως και εις τα στυγνά γραφεία τόσων νομαρχιών και υπουργείων, όπου ο ποιητής σε όλον του τον βίον, τις μέρες του εν μέσω τρομεράς ανίας μετρούσε σαν κομπολόι βαρετό, αυτός που έσφυζε εν τούτοις –ω, ειρωνία– απο θεσπέσια οράματα, για πράγματα που ο κόσμος ο πολύς, ο κόσμος ο κοντόφθαλμος ή και ο χυδαίος, χίμαιρες ή ουτοπίες τα ονομάζει. Διότι αναμφιβόλως, ο ποιητής αυτός επάλλετο από τοιάυτα οράματα και αν έλεγε ο ίδιος ότι ιδανικά δεν είχε – είχε, μα απο σεμνότητα ή απαλότητα ψυχής ή φόβον, ντρεπόταν να τα περιγράψη, ντρεπόταν να τα πη, ή να τα ονομάση, αφού ήσαν όλα εδεμικά και πίστευε ότι ποτέ δεν θα μπορούσε, παρά μονάχα στα οράματά του τα απόκρυφα να τα εκφράση, να τα φθάση, ωσάν να ήτο κατηραμένος, κολασμένος ο νέος αυτός, ο τόσον (έξω από την πράξιν την στερνήν και ίσως μέσα σε αυτήν) ο τόσον πολύ εν τη ουσία ευλογημένος. Διαβάστε περισσότερα

Αστικό life coaching | Αποστόλης Ζολώτας

zolotas

«Δεν έχω ανάγκη απλά να υπάρχω, έχω περισσότερο ανάγκη
από αυτό που με κάνει να υπάρχω»
Φιόντορ Ντοστογιέφσκι

Τα περισσότερα αποφθέγματα, τα “τσιτάτα” ή “πιασάρικα” όπως λένε στην σύγχρονη εποχή, είναι πασίδηλο πως αφορούν τον εσωτερισμό, την ανακάλυψη του εαυτού, την αυτογνωσία, τις ανθρώπινες σχέσεις, τους έρωτες, τα συναισθήματα. Το αστικό life coaching, ο ανατολικός “γκουρουϊσμός”, ο σοφισμός της Νέας Εποχής, ο χριστιανικός “γεροντισμός” κι άλλα πολλά με κατάληξη –ισμός, ξεχειλίζουν σε υπερθετικό βαθμό και επί καθημερινής βάσεως τους τοίχους προφίλ σχεδόν όλων. Ενώ κάθε άρθρο ψυχολογικού ενδιαφέροντος στα social media, αν εμπεριέχει και λίγο από τις λέξεις: αγάπη, πίστη, σοφία, αλήθεια.

Είναι ικανά να γίνουν (μαθαίνοντας να μιλώ την γλώσσα του διαδικτύου) Viral! Καθόλου τυχαίο δεν είναι πως τα περισσότερο ευπώλητα βιβλία στα ράφια βίβλιοπωλείων –ακόμη και στα σούπερ μάρκετ– κάθε χρόνο, είναι πάνω κάτω τα λεγόμενα “εγχειρίδια αυτοβελτίωσης”. Όμως δεν είναι περίεργο. Η εποχή μας είναι γνωστό πως στερείται από την έλλειψη του νοήματος. Όποιος έχει την δυνατότητα να παρακολουθήσει έστω και λίγο την ιστορία της σκέψης, τότε εύκολα μπορεί να εξηγήσει αυτή την έξαρση. Διαβάστε περισσότερα

Χριστούγεννα στο σπίτι του παππού | Νίκος Κολώνης

nikos_kolonis

Μέρες γιορτών, βρέθηκα να ψαχουλεύω στην αποθήκη του παππού τις κούτες με τα λαμπιόνια και τα στολίδια, παρά τις υποδείξεις της γιαγιάς Νίκης πως έχουν μείνει ελάχιστα και ψάχνω μάταια. Τελικά, πάνω σε ένα παλιό ψυγείο εντοπίζω πολύχρωμα λαμπιόνια σε καλά τυλιγμένες αρμαθιές με ένα χαρτάκι να υποδεικνύει το σημείο που τοποθετούνταν, κάποιες άθικτες πολύχρωμες γιρλάντες και λίγα αστέρια. Μόνο ένα στρώμα σκόνης θάμπωνε λίγο τις αναμνήσεις.

Λίγο μετά, θ’ αντικρίσω το χαρτόκουτο με τις γυάλινες μπάλες που για χρόνια κρεμούσαμε στα δέντρα της αυλής. Ακριβώς όπως το άφησε την τελευταία χρονιά που στολίσαμε, πριν φύγει από την ζωή. Η μυρωδιά της αποθήκης, του σπάγκου και των τυλιγμένων καλωδίων μου φέρνει στο νου κάποια άλλα Χριστούγεννα στο σπίτι του παππού.

Στον πάτο του χαρτόκουτου είχαν απομείνει μόνο ψιλές φλούδες γυαλιού και χρώματος μαζί με τούφες πολυκαιρισμένο βαμβάκι. Στολίδια σπασμένα σε μικρά μικρά κομμάτια συνεχίζουν να λάμπουν μέσα στο κουτί τους. Όλα εύθραυστα όπως το κάθε τι. Σκέφτομαι αμέσως την αντίδραση του παππού και ανακουφίζομαι. Θα με έβαζε στο γαλάζιο φορτηγάκι και θα πηγαίναμε να αγοράσουμε καινούργια, σαν τίποτα μην είχε συμβεί. Διαβάστε περισσότερα

Το τίμημα της μετριότητας | Γιώργος Σαράτσης

ek

«Μέσα στη θλίψη της απέραντης μετριότητας, που μας πνίγει από παντού, παρηγοριέμαι ότι κάπου, σε κάποιο καμαράκι, κάποιοι πεισματάρηδες αγωνίζονται να εξουδετερώσουν τη φθορά…», γράφει στα Μικρά Έψιλον ο Οδυσσέας Ελύτης. Μια αλήθεια ικανή να μας ωθήσει να διακρίνουμε ποιότητες και ευαισθησίες σε έναν κόσμο που ’χει χάσει την ταυτότητά του στα διεθνή παζάρια των τεχνοκρατών και της προόδου.

Μπορεί αυτής της πατρίδας να μην της έλαχε η άνεση και το σθένος χωρών του “πρώτου κόσμου”, δεν εγκατέλειψε όμως ποτέ την αρχέγονη θλίψη της. Κι η θλίψη, αντί για αφορμή ενδοσκόπησης και δημιουργίας, έγινε θηλιά στο λαιμό της. Είναι να απορεί κανείς πως το θαύμα της ύπαρξης μετουσιώθηκε μέσα σε λίγες δεκαετίες σε μια θλιβερή μετριότητα άνευ περιεχομένου. Διαβάστε περισσότερα

Μητροκτονία | Νίκος Λέκκας

nile

[αφορμή του ομότιτλου βιβλίου του Γ. Παλαμιώτη, εκδ. Μπιλιέτο]

Ξεκινώ με την παραδοχή ότι όλες οι μητέρες του λαού είναι τσούλες. Τσούλες με την τρέχουσα έννοια. Τσούλες οι μητέρες κάποιας ηλικίας με παιδιά· επίσης κάποιας ηλικίας που έτυχε να ζουν στην επαρχία· Κι αυτό κρατάει από παλιά. Κρατάει, τουλάχιστον, από τότε που θυμάμαι τον εαυτό μου. Ειδικά στην περίπτωση που έκαναν παιδιά, έξω από νόρμες. Αν τα παιδιά γίνουν σαν κι αυτές, δεν τρέχει μία. Αλληλοαγαπιούντε.

Ο κοινός νους λέει ότι για να καμαρώνεις τα παιδιά σου, για να καμαρώνεις οτιδήποτε, πρέπει να το κοιτάς από απόσταση. Από απόσταση μόνο μπορείς να καμαρώνεις. Όχι από άλλη στάση. Κι οι Ελληνίδες μάνες, θεωρούν χρέος τους να χώσουν τα παιδιά στην κιλότα τους – αν όχι στο μουνί τους. Έτσι, θεωρούν ότι τα προστατεύουν. Τα προστατεύουν από ποίον; Διαβάστε περισσότερα