Ποιήματα, Σωτήρης Παστάκας | μτφρ. στα βουλγαρικά, Εκατερίνα Γρηγόροβα [Екатерина Григорова]

saratsis

Τα αποδημητικά φυτά

Οι γλάστρες που αναθρέψαμε,
με υπομονή και αυτοθυσία,
σε ξένα μπαλκόνια ανθίζουν και φυλλώνουν.
Όταν σηκώνω το βλέμμα μου, σε σπίτια άλλων,
ψηλά κι απόμακρα, αναγνωρίζω τα φυτά σου:
η μπουκαμβίλια και η λεμονιά,
το γιασεμί μαζί με το γεράνι,
ο φίκος, η ορτανσία, οι πικροδάφνες.
Τα ξέρω και τα γνωρίζω, όλα.
Έχω καταγράψει τα χούγια και τις συνήθειές τους.
Αν ο παράδεισος είναι ό,τι αγαπήσαμε
απαλλαγμένο από την απειλή της απώλειας,
θα μας ακολουθήσουν-να είσαι βέβαιη:
Δεν θα μας πληγώνει ούτε ένα κίτρινο φύλλο,
όταν συγκατοικήσουμε ξανά σε ένα εξαίσιο ρετιρέ,
μαζί με όλους μας τους φίλους. Διαβάστε περισσότερα

Άτιτλο, Σωτήρης Παστάκας | μτφρ. από αγγλική Mitko Gogov

saratsis (3)

Сотириус Пастакас
(Грција)

Редица за храна
Ја поставив масата за еден.
За мене. Го вклучив тевето.
Седнав. За да се спаси капитализмот
потребно е да се жртвува секој од нас.
Телефонот заѕвони. Ти праша
дали може да дојдеш.
Можеш. Го исклучив тевето.
Станав. Капитализмот
крвари и умира. Реков.
Го сменив чаршавот.
Ја поставив масата за двајца.

***

Έστρωσα το τραπέζι για έναν.
Για μένα. Άναψα την τιβί.
Κάθισα. Για να σωθεί ο καπιταλισμός
απαιτούνται θυσίες απ’ όλους μας.
Χτύπησε το τηλέφωνο. Ρωτούσες
αν μπορούσες να περάσεις.
Μπορούσες. Έσβησα την τιβί.
Σηκώθηκα. Ο καπιταλισμός
αιμορραγεί και πεθαίνει. Είπα.
Άλλαξα τραπεζομάντιλο.
Έστρωσα το τραπέζι για δύο.

Rapsani (Ραψάνη), Σωτήρης Παστάκας | απόδοση στην ιταλική, Crescenzio Sangiglio

Pastakas

Alla mamma

Una kawasaki nera
inchiodata sui suoi pedali
all’ombra di un olmo,
mille cento cc
seduti per terra,
una mosca sulla faccia
della mamma a sinistra
della mascherina di ossigeno,
a destra della mano sinistra
con l’ago a farfalla
della quadrupla infusione intravena
poco più in su
del catetere. Διαβάστε περισσότερα

Νέο Savoir-vivre #41-50 | Σωτήρης Παστάκας

sopast

#041 ΤΑΛΕΝΤΟ ή ΠΤΥΧΙΟ;

Στις καθημερινές μας σχεδόν συνομιλίες κάποια χρόνια παλιά, με τον Σωτήρη Δημητρίου η κουβέντα αφού περιστρεφόταν γύρω από διάφορα θέματα, κατέληγε πάντα στο ερώτημα που έκαιγε τον φίλο μου: «να το πάρω τελικά το πτυχίο;». Είχε παρατήσει τις σπουδές του στο «Πάντειο» και το είχε καημό που δεν μπορούσε να καυχηθεί στην γενέτειρα του. Η Ελληνική κοινωνία κι όχι μόνον η τοπική της Ηγουμενίτσας και των Φιλιατρών, δίνει μέγιστη σημασία στους «τίτλους» παρά στην αξία. Ο καθηγητής, ο γιατρός, ο δικηγόρος κλπ χαίρουν εκτίμησης για τον τίτλο τους και μόνο, ανεξαρτήτως αν είναι καλοί καθηγητές, κομπογιαννίτες γιατροί και εξειδικευμένοι σε πλαστές διαθήκες και τίτλους ιδιοκτησίας δικηγόροι.

«Να μην σώσεις και το πάρεις» ήταν η μόνιμη αποστροφή μου στον φίλο Σωτήρη. «Εσύ έχεις το ταλέντο της γραφής, τί να το κάνεις το πτυχίο;» Ήμασταν ήδη από τότε, τέλη της δεκαετίας του ογδόντα, μάρτυρες μιας επικρατούσης ανόδου συγγραφέων που υποτίθεται ανέβαιναν με σπουδή τα σκαλοπάτια της καταξίωσης καθαρά με εξωλογοτεχνικά κριτήρια: όχι επειδή ήταν καλοί συγγραφείς αλλά επειδή είχαν πτυχία, θέσεις και κοινωνικό εκτόπισμα. Η Λογοτεχνία, με το λάμδα κεφαλαίο, φυσικά τους έριξε στον καιάδα και οι τίτλοι τους χάρισαν μια όλο και συρρικνωμένη σύνταξη.

Με τον Σωτήρη χαθήκαμε τα τελευταία χρόνια. Εξάλλου στην Ελλάδα αλλά και σε όλο τον κόσμο, η γραφή πέρασε αποκλειστικά στα χέρια των πτυχιούχων: έγινε ερασιτεχνική απασχόληση καθηγητών πανεπιστημίων, μεγαλογιατρών και μικροδικηγόρων οι οποίοι αισθάνονται την ανάγκη να βάλλουν και μια παύλα με τη λέξη – συγγραφέας στις επαγγελματικές καρτ-βιζίτ.

Για ταλέντο φυσικά ούτε λέξη. Ποιος νοιάζεται για ένα είδος εν αχρηστία; Διαβάστε περισσότερα

Νέο Savoir-vivre #01-10 | Σωτήρης Παστάκας

past

#01 Η ΕΛΑΧΙΣΤΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ

«Και καθώς η τοποθέτηση του τόμου διατάραξε κάπως την ευθεία γραμμή των δύο διπλανών τόμων, ο Συμεών Μπακαμάρτε φρόντισε να αποκαταστήσει αυτή τη μικρή, και εξάλλου ενδιαφέρουσα, ασυμμετρία», γράφει ο Μασάντου ντε Ασσίς στον «Φρενίατρο» (μετάφραση Άννυς Σπυράκου, επίμετρο Δημήτρη Πλουμπίδη, εκδόσεις Αλεξάνδρεια, 1992).

Βγάζοντας ένα-ένα τα βιβλία από τις κούτες τις τελευταίας μετακόμισης και τοποθετώντας τα στα ράφια της βιβλιοθήκης δεν έχω χρόνο να αποκαταστήσω την ευθεία γραμμή μεταξύ των τόμων, τους αφήνω να ταυτίζονται με την ασυμμετρία του βίου μου. Τα πιο δύσκολα αντικείμενα σε κάθε μετακόμιση είναι τα βιβλία, γι’αυτό φροντίζω να μεταφέρω όλο και λιγότερα, από σπίτι σε σπίτι. «Τα τοσαύτα βιβλία έχων, τι μάλιστα αναγιγνώσκεις αυτών»;

Το ερώτημα του Λουκιανού κάποιες τέτοιες κουραστικές στιγμές γίνεται απόλυτης προτεραιότητας: όσο μεγαλώνουμε κι επιστρέφουμε στις πρώτες μας αναγνώσεις, πόσα βιβλία μπορούμε να διαβάζουμε σχεδόν καθημερινά; Πόσα βιβλία μας είναι απαραίτητα; Τα περισσότερα θα παραμείνουν στις κούτες τους για να πάρουν το δρόμο για τη Δημοτική Βιβλιοθήκη Ραψάνης κάποια στιγμή, για τις δανειστικές βιβλιοθήκες που ακόμα χωλαίνουν στη χώρα μας. Γιατί από το 2008 η βιβλιοπαραγωγή στη χώρα μας μειώθηκε κατά 30 τοις εκατό. Γιατί ο Ντοστογιέφσκι δεν είχε περισσότερα από 40 βιβλία στη βιβλιοθήκη του. Διαβάστε περισσότερα